Hàn Quốc Ăn Tết Âm Không? Khám Phá Lễ Seollal Quan Trọng

Hành Trình Tìm Về Cội Nguồn Của Người Hàn

Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về và các tuyến cao tốc chật kín xe cộ, người Hàn biết rằng Seollal – Tết Nguyên đán – đang đến gần. Vậy Hàn Quốc có ăn Tết Âm không? Câu trả lời là có, và đây chính là ngày lễ quan trọng nhất trong năm. Không chỉ là kỳ nghỉ dài, Seollal còn là dịp sum họp gia đình, tưởng nhớ tổ tiên và gửi gắm ước nguyện cho năm mới bình an, thịnh vượng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa, nghi lễ và những phong tục đặc trưng làm nên bản sắc Tết truyền thống của người Hàn Quốc.

1. Giải Đáp Chi Tiết – Hàn Quốc Ăn Tết Âm Không?

1.1. Câu Trả Lời Ngắn Gọn: Có! Đó Là Seollal 

Người Hàn Quốc ăn Tết Âm lịch, và họ gọi đó là Seollal (설날). Đây là một trong hai ngày lễ lớn nhất và quan trọng nhất trong năm của người Hàn, bên cạnh Chuseok (Tết Trung thu). Seollal diễn ra vào ngày mùng 1 tháng Giêng âm lịch hàng năm, thường rơi vào cuối tháng 1 hoặc đầu tháng 2 dương lịch.

1.2. Sự Khác Biệt: Hàn Quốc Vừa Ăn Tết Âm Vừa Ăn Tết Dương

Điều thú vị là người Hàn Quốc đón cả hai dịp Tết, nhưng với ý nghĩa và cách thức hoàn toàn khác nhau:

Như vậy, nếu bạn thắc mắc “Hàn Quốc ăn Tết Âm không?” thì câu trả lời chính xác nhất là: Họ ăn cả Tết Âm và Tết Dương, nhưng Tết Âm (Seollal) mới thực sự là ngày Tết cổ truyền thiêng liêng và quan trọng nhất.

1.3. Vì Sao Người Hàn Vẫn Giữ Tết Âm?

Trong khi nhiều quốc gia châu Á khác cũng đón Tết Nguyên đán, Hàn Quốc có một lịch sử đặc biệt với ngày lễ này:

• Ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa nông nghiệp: Hàng ngàn năm sống dựa vào lúa nước, người Hàn coi chu kỳ mặt trăng là thước đo thời gian thiêng liêng. Tết Âm lịch đánh dấu sự khởi đầu của một mùa vụ mới.

• Giá trị Nho giáo: Tư tưởng Nho giáo thấm sâu vào đời sống, đề cao chữ Hiếu và lòng tôn kính tổ tiên – những giá trị được thể hiện rõ nhất qua các nghi lễ Tết.

• Sự khôi phục sau thời kỳ bị đàn áp: Dù bị chính quyền thực dân Nhật và các chính phủ quân sự thập niên 1960-1980 đàn áp, người Hàn vẫn âm thầm gìn giữ và cuối cùng đã khôi phục lại Tết Âm lịch như một ngày lễ quốc gia từ năm 1989.

2. Seollal Là Gì? Ý Nghĩa Và Tầm Quan Trọng Của Tết Nguyên Đán Hàn Quốc

2.1. Định Nghĩa Seollal

Seollal (설날) là từ ghép của “Seol” (năm mới) và “Nal” (ngày), nghĩa là “ngày đầu năm mới”. Đây là dịp lễ cổ truyền quan trọng nhất trong văn hóa Hàn Quốc, đánh dấu sự khởi đầu của một năm mới theo âm lịch.

Thời gian: Kéo dài chính thức 3 ngày: ngày trước Tết (âm lịch 30 tháng Chạp), ngày đầu năm (mùng 1), và ngày sau Tết (mùng 2). Trên thực tế, không khí Tết kéo dài cả tuần trước và sau.

2.2. Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Seollal

Seollal không chỉ là một kỳ nghỉ, mà mang trong mình nhiều tầng ý nghĩa văn hóa và tâm linh:

1. Khởi đầu mới:

• Giống như nhiều nền văn hóa, Seollal là thời điểm để gác lại những điều cũ kỹ, không may mắn của năm cũ và đón chờ những điều tốt đẹp trong năm mới.

• Bát tteokguk (canh bánh gạo) mà mọi người ăn trong ngày Tết tượng trưng cho sự “thêm một tuổi” và khởi đầu mới trong sáng.

2. Tôn kính tổ tiên:

• Đây là ý nghĩa cốt lõi nhất của Seollal. Người Hàn tin rằng linh hồn tổ tiên vẫn dõi theo và phù hộ cho con cháu.

• Nghi lễ charye (cúng tổ tiên) là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong sự phù hộ.

3. Gắn kết gia đình:

• Seollal là ngày lễ đoàn tụ gia đình lớn nhất năm. Con cháu dù đi làm ăn xa đến đâu cũng cố gắng trở về sum họp.

• Các thế hệ cùng nhau chuẩn bị mâm cỗ, thực hiện nghi lễ và trò chuyện, tạo nên sợi dây liên kết bền chặt.

4. Gìn giữ bản sắc văn hóa:

• Trong nhịp sống hiện đại hối hả, Seollal là khoảng lặng để người Hàn trở về với những giá trị truyền thống.

• Trang phục Hanbok, các trò chơi dân gian, ẩm thực cổ truyền được tái hiện và trao truyền cho thế hệ trẻ.

2.3. Tầm Quan Trọng Của Seollal Trong Đời Sống Người Hàn

Seollal quan trọng đến mức nó định hình nhịp sống của cả đất nước trong nhiều tuần:

• Kỳ nghỉ lễ trọng đại: Hàng triệu người dân di chuyển về quê, tạo nên “cuộc đại di cư” trên mọi tuyến đường. Người ta ước tính có đến 75% dân số rời khỏi các thành phố lớn trong dịp này.

• Chuẩn bị công phu: Các gia đình bắt đầu dọn dẹp nhà cửa, mua sắm thực phẩm, quà Tết từ nhiều tuần trước.

• Chi tiêu lớn: Seollal là một trong những mùa mua sắm lớn nhất năm, với các chương trình khuyến mãi đặc biệt cho quà tặng, thực phẩm, trang phục.

• Ngày lễ thiêng liêng: Các công sở, trường học đều đóng cửa. Người dân dành trọn thời gian cho gia đình và các nghi lễ truyền thống.

3. Những Phong Tục Đặc Sắc Trong Ngày Tết Seollal

3.1. Charye (차례) – Nghi Lễ Cúng Tổ Tiên Trang Nghiêm

Charye là nghi lễ quan trọng nhất trong ngày đầu năm mới, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với tổ tiên.

Thời gian: Sáng sớm ngày mùng 1 Tết.

Không gian: Bàn thờ được bày biện trang trọng trong phòng khách hoặc gian thờ riêng. Mỗi gia đình có cách bài trí riêng nhưng đều tuân thủ những nguyên tắc cơ bản.

Các bước tiến hành:

• Chuẩn bị: Các thành viên trong gia đình mặc Hanbok chỉnh tề.

• Bày mâm cỗ: Các món ăn truyền thống được bày lên bàn thờ theo đúng quy tắc.

• Rót rượu: Người đứng đầu gia đình (thường là nam giới lớn tuổi nhất) rót rượu và dâng lên tổ tiên.

• Đọc văn khấn: Lời khấn bày tỏ lòng biết ơn và cầu mong tổ tiên phù hộ.

• Cúi lạy: Các thành viên lần lượt cúi lạy hai lần (khác với lễ cúng thông thường).

• Mời tổ tiên dùng bữa: Gia đình ngồi quây quần, tin rằng tổ tiên đang cùng tham dự bữa cơm đầu năm.

Mâm cỗ Charye:

• Hướng bày: Tổ tiên ngồi ở hướng bắc (phía trên), con cháu ở hướng nam (phía dưới).

• Nguyên tắc ngũ sắc: Các món ăn được bày với đủ năm màu xanh, đỏ, vàng, trắng, đen – tượng trưng cho ngũ hành và sự hài hòa.

• Các món chính: Tteokguk, thịt nướng, cá, rau củ, trái cây, bánh Hanwa, rượu…

3.2. Sebae (세배) – Nghi Thức Cúi Lạy Chúc Tết

¼³ ¿¬ÈÞ¸¦ ¾ÕµÎ°í 12ÀÏ ¿ÀÀü ´ë±¸ ºÏ±¸ ´ë¿øÀ¯Ä¡¿ø¿¡¼­ ÇѺ¹À» °ö°Ô Â÷·ÁÀÔÀº ¾î¸°À̵éÀÌ ¼¼¹èÇÏ´Â ¹ýÀ» ¹è¿ì°í ÀÖ´Ù.

Sau lễ cúng tổ tiên là nghi thức Sebae – con cháu cúi lạy ông bà, cha mẹ và người lớn tuổi để chúc Tết.

Tư thế lạy chuẩn (đối với nam và nữ có sự khác biệt nhỏ):

• Nam giới:

  • Tay trái đặt lên trên tay phải, đặt trước ngực.

  • Quỳ gối, từ từ cúi người xuống.

  • Đặt hai tay xuống sàn, trán cúi thấp chạm vào mu bàn tay.

  • Giữ tư thế trong vài giây rồi từ từ ngẩng lên.

• Nữ giới:

  • Tay phải đặt lên trên tay trái.

  • Quỳ gối, cúi người sao cho hai tay đặt trước mặt, trán chạm vào mu bàn tay.

  • Giữ tư thế trang nghiêm rồi từ từ ngẩng lên.

Ý nghĩa: Thể hiện lòng hiếu thảo, sự tôn kính đối với bậc sinh thành và người lớn tuổi. Đây cũng là dịp để các thế hệ gắn kết với nhau.

3.3. Sebaetdon (세뱃돈) – Tiền Mừng Tuổi

Sau khi nhận lễ lạy, người lớn sẽ lì xì cho trẻ em tiền mừng tuổi (sebaetdon).

Đặc điểm của bao lì xì Hàn Quốc:

• Màu sắc: Khác với bao đỏ của Việt Nam, người Hàn thường dùng bao màu trắng hoặc các màu sắc trang nhã với họa tiết đẹp.

• Thiết kế: Thường có hình ảnh truyền thống như hổ, rồng, hoa văn Hàn Quốc hoặc các biểu tượng may mắn.

• Câu chúc: Thường được in sẵn trên bao: “Phúc lộc”, “May mắn”, “Trường thọ”…

Số tiền: Không có quy định cụ thể, tùy vào điều kiện và mối quan hệ. Người Hàn thường chuẩn bị sẵn nhiều bao với mệnh giá khác nhau.

Ý nghĩa: Chia sẻ may mắn, phúc lộc đầu năm đến thế hệ trẻ. Tiền mừng tuổi cũng là cách người lớn khuyến khích, động viên trẻ em trong năm mới.

3.4. Hanbok (한복) – Trang Phục Truyền Thống Ngày Tết

Trong dịp Seollal, người Hàn Quốc thường mặc Hanbok – trang phục truyền thống với những đường nét thanh lịch và màu sắc rực rỡ.

Phân loại Hanbok:

• Phụ nữ:

  • Chima (치마): Váy dài, xòe rộng, thường có màu sắc tươi sáng.

  • Jeogori (저고리): Áo ngắn, tay dài, thường có màu tương phản với váy.

  • Heoritti (허리띠): Dây thắt lưng trang trí.

• Nam giới:

  • Baji (바지): Quần ống rộng, tạo sự thoải mái khi cử động.

  • Jeogori (저고리): Áo ngắn tương tự như nữ nhưng thiết kế đơn giản hơn.

  • Durumagi (두루마기): Áo khoác dài bên ngoài cho những dịp trang trọng.

• Trẻ em: Hanbok cho trẻ em thường có màu sắc tươi sáng, họa tiết đáng yêu.

Xu hướng hiện đại:

• Nhiều gia đình đặt may Hanbok đồng bộ để chụp ảnh Tết.

• Hanbok được thiết kế cách tân, thoải mái hơn cho sinh hoạt hàng ngày.

• Các địa điểm du lịch thường có dịch vụ cho thuê Hanbok, rất được du khách yêu thích.

3.5. Các Trò Chơi Dân Gian Ngày Tết

Yutnori (윷놀이) – Trò Chơi Ném Que:

• Phổ biến nhất: Được mọi lứa tuổi yêu thích, có thể chơi trong nhà.

• Cách chơi: Sử dụng 4 que gỗ (yut) được ném lên, kết quả rơi xuống (mặt úp/ngửa) quyết định số bước di chuyển của quân cờ trên bàn.

• Luật chơi: Tương tự cờ cá ngựa, cần đưa quân về đích trước đối thủ.

• Ý nghĩa: Gắn kết gia đình, tạo không khí vui vẻ, mang tính chiến thuật và may mắn.

Thả diều:

• Vào những ngày Tết, bầu trời Hàn Quốc rực rỡ với đủ loại diều đủ màu sắc.

• Ý nghĩa: Người Hàn viết những điều không may mắn lên diều rồi thả dây, tin rằng diều bay đi sẽ mang theo vận xui của năm cũ.

Đánh đu (Neolttwigi):

• Trò chơi dành cho phụ nữ, đứng trên hai đầu ván nhún, luân phiên nhún để người kia bay lên cao.

• Ý nghĩa: Tượng trưng cho sự vươn lên, khát vọng và may mắn.

Bập bênh:

• Tương tự trò chơi thông thường, nhưng mang ý nghĩa cầu mong mùa màng tươi tốt.

4. Món Ăn Đặc Trưng – Hương Vị Không Thể Thiếu Của Seollal\

4.1. Tteokguk (떡국) – Canh Bánh Gạo – Linh Hồn Của Tết Hàn Quốc

Tteokguk là món ăn quan trọng nhất, linh hồn của ngày Tết Seollal. Không có tteokguk, Seollal không còn là Seollal.

Hình dáng và nguyên liệu:

• Bánh gạo (tteok): Được cắt thành những lát mỏng hình trụ dài, màu trắng tinh.

• Nước dùng (guk): Nước dùng trong từ thịt bò (hoặc gà), ninh kỹ để có vị ngọt thanh.

• Điểm thêm: Trứng thái sợi, rong biển khô, hành lá, thịt bò thái lát.

Ý nghĩa sâu sắc của tteokguk:

Tục lệ thú vị:

• Câu hỏi quen thuộc trong ngày Tết: “Con đã ăn mấy bát tteokguk rồi?” – Một cách hỏi tuổi đầy văn hóa và hóm hỉnh.

• Người Hàn tin rằng ăn tteokguk xong mới thực sự bước sang tuổi mới.

4.2. Các Món Ăn Truyền Thống Khác Trong Dịp Seollal

Galbi-jjim (갈비찜) – Sườn Bò Hầm:

• Sườn bò non được hầm mềm cùng nước tương, tỏi, gừng và các loại rau củ.

• Món ăn cầu kỳ, thể hiện sự sang trọng và lòng thành kính của con cháu.

• Thường xuất hiện trong mâm cỗ cúng và bữa cơm gia đình.

Japchae (잡채) – Miến Xào:

• Miến dong được xào cùng thịt bò, rau củ (cà rốt, hành tây, nấm, rau bina).

• Màu sắc bắt mắt, hương vị đậm đà.

• Tượng trưng cho sự sung túc, đa dạng và may mắn.

Jeon (전) – Các Loại Bánh Xèo Hàn Quốc:

• Đa dạng các loại bánh chiên vàng từ hải sản, thịt, rau củ.

• Phổ biến nhất là haemul pajeon (bánh xèo hải sản hành lá).

• Tượng trưng cho sự no đủ, sung túc.

Hangwa (한과) – Bánh Ngọt Truyền Thống:

• Các loại bánh ngọt làm từ bột gạo, mật ong, siro gạo.

• Đa dạng hình dáng: Yakgwa (bánh mật ong), Dasik (bánh trà), Jeonggwa (mứt trái cây).

• Thường dùng làm quà Tết và tráng miệng.

Rượu Truyền Thống:

• Các loại rượu gạo như baekseju (백세주) hay yakju (약주) được dùng trong nghi lễ cúng.

• Rượu được cho là giúp kết nối con cháu với tổ tiên trong không gian tâm linh.

Xem thêm:

+ Hàn Quốc Ăn Tết Trung Thu Ra Sao? Phong Tục Và Ẩm Thực ? 

+ Sim Hàn Quốc Về Việt Nam Có Dùng Được Không ?

5. Lịch Sử Thăng Trầm Của Tết Âm Lịch Ở Hàn Quốc

5.1. Thời Kỳ Bị Đàn Áp (1910-1989)

Câu chuyện về Seollal không chỉ là câu chuyện văn hóa mà còn là câu chuyện lịch sử đầy thăng trầm:

Thời kỳ Nhật Bản đô hộ (1910-1945):

• Chính quyền thực dân đàn áp các lễ hội truyền thống Hàn Quốc.

• Tết Âm lịch bị coi là “hủ tục lạc hậu” cần xóa bỏ.

• Tết Dương lịch được đẩy mạnh như một công cụ đồng hóa văn hóa.

Sau giải phóng nhưng tiếp tục bị cấm (1945-1985):

• Các chính phủ quân sự thập niên 1960-1980 tiếp tục chính sách đàn áp Tết Âm lịch.

• Người dân bị cấm nghỉ Tết Âm lịch, đi làm bình thường vào ngày này.

• Mục tiêu: Hiện đại hóa đất nước, xóa bỏ “phong tục cổ hủ”.

• Dù bị cấm, người Hàn vẫn âm thầm tổ chức Tết trong gia đình, gìn giữ truyền thống.

5.2. Sự Phục Hưng (1985 – Nay)

Năm 1985: Tết Âm lịch được công nhận trở lại là “Ngày dân gian quốc gia”, nhưng chưa phải ngày nghỉ lễ chính thức.

Năm 1989: Seollal chính thức trở thành ngày nghỉ lễ quốc gia với thời gian nghỉ 3 ngày. Đây là bước ngoặt lịch sử, khẳng định giá trị văn hóa truyền thống.

Từ 1989 đến nay:

• Seollal ngày càng được coi trọng, trở thành một trong hai ngày lễ lớn nhất năm.

• Thế hệ trẻ được giáo dục về ý nghĩa và phong tục Tết.

• Chính phủ tạo điều kiện cho người dân về quê đón Tết với hệ thống giao thông được tăng cường.

• Seollal trở thành biểu tượng của bản sắc văn hóa Hàn Quốc trong thời đại toàn cầu hóa.

CÔNG TY CỔ PHẦN CUNG ỨNG NHÂN LỰC HQBT

Địa chỉ: 18 P. Miếu Đầm, Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội

Email: hqbt.info@gmail.com

Hotline: 0911920353

Tiktok: Hàn Quốc biết tuốt