Hàn Quốc Ăn Tết Trung Thu Ra Sao? Phong Tục Và Ẩm Thực

Mùa Thu Vàng Và Ngày Lễ Của Những Trái Tim Hướng Về Nguồn Cội

Khi thu về với sắc lá vàng đỏ và bầu trời cao trong xanh, người Hàn Quốc lại háo hức chờ đón Chuseok (추석) – một trong những ngày lễ truyền thống quan trọng nhất trong năm. Nhiều người thắc mắc: Hàn Quốc có ăn Tết Trung thu không? Câu trả lời là có, nhưng theo cách rất riêng. Chuseok không thiên về múa lân hay rước đèn, mà là dịp tạ ơn mùa màng, tưởng nhớ tổ tiên và sum họp gia đình. Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá ý nghĩa, phong tục và những nét văn hóa đặc sắc của Chuseok

1. Giải Đáp – Hàn Quốc Ăn Tết Trung Thu Không?

1.1. Câu Trả Lời Chính Xác: Có! Đó Là Chuseok – Lễ Hội Lớn Nhất Năm

Chuseok (추석) chính là “Tết Trung thu” của Hàn Quốc, nhưng mang một ý nghĩa và bản sắc hoàn toàn khác biệt so với Tết Trung thu ở Việt Nam hay Trung Quốc. Đây là một trong hai ngày lễ lớn nhất và quan trọng nhất trong năm của người Hàn, bên cạnh Seollal (Tết Nguyên đán).

Thời gian diễn ra: Ngày 15 tháng 8 âm lịch hàng năm (thường rơi vào cuối tháng 9 hoặc đầu tháng 10 dương lịch). Giống như Việt Nam, Hàn Quốc đón Trung thu vào đúng ngày rằm tháng Tám âm lịch.

Tên gọi khác: Chuseok còn được gọi là Hangawi (한가위) – nghĩa là “ngày lớn giữa mùa thu” hay “ngày trung thu”. Đây là từ thuần Hàn, thể hiện sự gần gũi, thân thương với người dân.

1.2. Sự Khác Biệt Căn Bản: Chuseok Không Phải Là “Tết Thiếu Nhi”

Khác với Việt Nam, nơi Tết Trung thu được xem là “Tết thiếu nhi” với múa lân, rước đèn, phá cỗ, Chuseok ở Hàn Quốc là lễ hội dành cho mọi lứa tuổi, đặc biệt là dịp để người lớn bày tỏ lòng biết ơn và tưởng nhớ tổ tiên.

2. Chuseok Là Gì? Ý Nghĩa Sâu Sắc Của Ngày Lễ Lớn Nhất Hàn Quốc

2.1. Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa Của Chuseok

Chuseok có nguồn gốc từ xa xưa, gắn liền với nền văn minh nông nghiệp lúa nước của người Hàn:

Nguồn gốc lịch sử:

• Bắt nguồn từ nghi lễ tạ ơn thần linh và tổ tiên sau một vụ mùa bội thu.

• Theo ghi chép cổ, Chuseok đã tồn tại từ thời Tam Quốc (Samguk) khoảng thế kỷ 1 TCN đến thế kỷ 7 SCN.

• Một trong những ghi chép sớm nhất về Chuseok là cuộc thi dệt vải kéo dài một tháng dưới thời Vua Yuri của Vương quốc Silla. Đội thắng cuộc được thết đãi và tổ chức lễ hội ăn mừng vào ngày rằm tháng Tám.

Ý nghĩa sâu sắc của Chuseok trong đời sống hiện đại:

• Tạ ơn mùa màng: Chuseok là dịp để người Hàn bày tỏ lòng biết ơn với trời đất, thần linh đã ban cho một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.

• Tưởng nhớ tổ tiên: Đây là thời điểm con cháu thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” thông qua nghi lễ cúng bái và viếng mộ tổ tiên.

• Sum họp gia đình: Giống như Tết Nguyên đán, Chuseok là dịp để các thành viên trong gia đình, dù đi làm ăn xa, cũng trở về quây quần bên nhau.

• Chia sẻ và sẻ chia: Người Hàn tin rằng những món ăn làm từ lúa gạo mới sẽ mang lại may mắn và thịnh vượng, và họ chia sẻ chúng với hàng xóm, người thân.

• Gìn giữ bản sắc văn hóa: Trong nhịp sống hiện đại hối hả, Chuseok là khoảng lặng để người Hàn trở về với cội nguồn, gìn giữ những giá trị truyền thống.

2.2. Tầm Quan Trọng Của Chuseok Trong Văn Hóa Hàn Quốc

Chuseok quan trọng đến mức nó được ví như “nhịp tim” của văn hóa Hàn Quốc:

• Kỳ nghỉ lễ dài nhất: Chính phủ Hàn Quốc quy định nghỉ 3 ngày cho dịp Chuseok (ngày trước, ngày chính và ngày sau). Nhiều năm, kỳ nghỉ có thể kéo dài 5-10 ngày nếu rơi vào cuối tuần hoặc có ngày nghỉ bù.

• Cuộc đại di cư: Hàng chục triệu người Hàn di chuyển từ các thành phố lớn về quê, tạo nên cảnh tượng tắc đường kinh hoàng trên mọi tuyến đường cao tốc. Người ta ước tính có đến 75% dân số di chuyển trong dịp này.

• Chuẩn bị từ nhiều tuần trước: Các gia đình bắt đầu mua sắm, chuẩn bị lễ vật, đặt vé tàu xe từ rất sớm.

• Chi tiêu lớn: Chuseok là một trong những mùa mua sắm lớn nhất năm, với các chương trình khuyến mãi đặc biệt cho quà tặng, thực phẩm.

3. Những Phong Tục Đặc Sắc Trong Dịp Chuseok

3.1. Viếng Mộ Tổ Tiên (Seongmyo – 성묘)

Seongmyo là nghi lễ quan trọng nhất trong dịp Chuseok, thể hiện lòng hiếu thảo và biết ơn đối với tổ tiên.

• Thời gian: Thường diễn ra vào ngày trước hoặc ngày đầu tiên của kỳ nghỉ Chuseok.

• Hoạt động: Các thành viên trong gia đình cùng nhau đến thăm mộ phần của ông bà, tổ tiên.

• Công việc:

  • Dọn dẹp, phát quang cỏ dại xung quanh mộ.

  • Dâng lễ vật gồm rượu, trái cây, và các món ăn truyền thống.

  • Cúng bái và tưởng nhớ công ơn của người đã khuất.

• Ý nghĩa: Duy trì mối liên kết giữa người sống và người đã khuất, nhắc nhở thế hệ sau về cội nguồn.

Điều thú vị: Nghĩa trang ở Hàn Quốc thường nằm trên những ngọn đồi, và cảnh tượng hàng ngàn gia đình cùng nhau leo đồi viếng mộ trong những bộ Hanbok rực rỡ tạo nên một bức tranh văn hóa đẹp mắt và xúc động.

3.2. Lễ Cúng Gia Tiên (Charye – 차례)

Sau khi viếng mộ, gia đình trở về nhà để thực hiện nghi lễ Charye – lễ cúng tổ tiên ngay tại nhà.

• Thời gian: Sáng sớm ngày Chuseok.

• Không gian: Bàn thờ được bày biện trang trọng trong phòng khách hoặc gian thờ riêng.

• Cách thức:

  • Con cháu quây quần trước bàn thờ, thành kính dâng lên tổ tiên các món ăn được chuẩn bị công phu.

  • Người đứng đầu gia đình (thường là nam giới lớn tuổi nhất) thực hiện nghi thức rót rượu và đọc văn khấn.

  • Mọi người cùng nhau cúi lạy hai lần (khác với Seollal chỉ lạy một lần).

• Ý nghĩa: Mời tổ tiên về dùng bữa cơm đoàn viên cùng con cháu, thể hiện sự gắn kết giữa các thế hệ.

3.3. Mâm Cỗ Chuseok Và Cách Bày Trí

Mâm cỗ cúng Chuseok được bày biện theo những quy tắc truyền thống nghiêm ngặt:

• Hướng bày: Tổ tiên ngồi ở hướng bắc, con cháu ở hướng nam (theo quan niệm phong thủy).

• Thứ tự bày:

  • Hàng đầu tiên: Cơm, canh, thìa, đũa.

  • Hàng thứ hai: Thịt nướng, cá, các món hầm.

  • Hàng thứ ba: Các món canh, súp.

  • Hàng thứ tư: Các loại bánh, đặc biệt là songpyeon.

  • Hàng thứ năm: Trái cây tươi và rượu.

Nguyên tắc ngũ sắc: Các món ăn được bày trí với đủ năm màu sắc (xanh, đỏ, vàng, trắng, đen) tượng trưng cho ngũ hành và sự hài hòa của vũ trụ.

3.4. Trang Phục Truyền Thống Hanbok Trong Dịp Chuseok

Cũng như Seollal, người Hàn Quốc thường mặc Hanbok trong dịp Chuseok:

• Phụ nữ: Mặc Hanbok với chima (váy) và jeogori (áo ngắn) với nhiều màu sắc rực rỡ.

• Nam giới: Mặc baji (quần) và jeogori, có thể khoác thêm áo choàng bên ngoài.

• Trẻ em: Được diện những bộ Hanbok đáng yêu, thường có họa tiết tươi sáng.

• Xu hướng hiện đại: Nhiều gia đình đặt may Hanbok đồng bộ để chụp ảnh kỷ niệm trong ngày lễ.

Tuy nhiên, ngày nay nhiều người trẻ chọn mặc trang phục hiện đại, thoải mái hơn, nhưng vẫn giữ Hanbok cho các nghi lễ quan trọng và chụp ảnh.

4. Món Ăn Đặc Trưng – Hương Vị Không Thể Thiếu Của Chuseok

4.1. Songpyeon (송편) – Linh Hồn Của Chuseok

Songpyeon là loại bánh gạo đặc trưng nhất của Chuseok, không thể thiếu trong mâm cỗ cúng và bữa cơm đoàn viên.

Hình dáng và màu sắc:

• Bánh có hình bán nguyệt, tượng trưng cho mặt trăng tròn vành vạnh của ngày rằm tháng Tám.

• Màu sắc đa dạng: trắng (tinh khiết), hồng (từ quả phúc bồn tử), xanh (từ ngải cứu), vàng (từ bí đỏ)… mỗi màu mang một ý nghĩa riêng.

Ý nghĩa văn hóa:

• Tạ ơn mùa màng: Được làm từ gạo mới, songpyeon là lễ vật dâng lên tổ tiên để tạ ơn một vụ mùa bội thu.

• Cầu mong điều tốt đẹp: Người Hàn tin rằng ai làm được chiếc bánh đẹp, tròn trịa sẽ gặp may mắn trong năm tới.

• Gắn kết gia đình: Cả gia đình cùng nhau ngồi gói bánh, vừa làm vừa trò chuyện, tạo nên không khí ấm áp, yêu thương.

4.2. Các Món Ăn Truyền Thống Khác Trong Dịp Chuseok

Japchae (잡채) – Miến Xào:

• Món ăn phổ biến không thể thiếu trong mâm cỗ Chuseok.

• Miến dong được xào cùng thịt bò, rau củ (cà rốt, hành tây, nấm, rau bina) và gia vị.

• Màu sắc bắt mắt, hương vị đậm đà, tượng trưng cho sự sung túc, đa dạng.

Galbi-jjim (갈비찜) – Sườn Bò Hầm:

• Sườn bò non được hầm mềm cùng nước tương, tỏi, gừng và các loại rau củ.

• Món ăn cầu kỳ, thể hiện sự sang trọng và lòng thành kính của con cháu dâng lên tổ tiên.

• Thường được nấu trong những dịp lễ lớn như Chuseok và Seollal.

Jeon (전) – Các Loại Bánh Xèo Hàn Quốc:

• Đa dạng các loại bánh chiên vàng từ hải sản, thịt, rau củ tẩm bột.

• Phổ biến nhất là haemul pajeon (bánh xèo hải sản hành lá) và yachaejeon (bánh xèo rau củ).

• Tượng trưng cho sự no đủ và may mắn.

Hangwa (한과) – Bánh Ngọt Truyền Thống:

• Các loại bánh ngọt làm từ bột gạo, mật ong, siro gạo.

• Đa dạng hình dáng và hương vị, thường được dùng làm quà tặng trong dịp Chuseok.

Rượu Truyền Thống:

• Các loại rượu gạo như baekseju (백세주) hay yakju (약주) thường được dùng trong nghi lễ cúng và bữa ăn gia đình.

4.3. Quà Tặng Chuseok – Nét Văn Hóa Đặc Sắc

Một nét văn hóa đặc biệt của Chuseok là tục lệ tặng quà. Người Hàn thường mua quà biếu ông bà, cha mẹ, sếp, đồng nghiệp và đối tác.

Các loại quà phổ biến:

• Set thực phẩm cao cấp: Gồm thịt bò Hàn Quốc (Hanwoo) chất lượng cao, trái cây nhập khẩu (lê, táo, nho Hàn Quốc).

• Set dầu gội, sữa tắm, mỹ phẩm: Các set quà tặng chăm sóc cá nhân rất được ưa chuộng.

• Set thực phẩm bổ sung: Nhân sâm, hồng sâm, tổ yến.

• Set đồ hộp: Dầu ăn, gia vị, cá ngừ đóng hộp – thiết thực và phổ biến.

• Set trái cây tươi: Những giỏ trái cây được bày trí đẹp mắt.

Xu hướng hiện đại: Ngày nay, quà tặng Chuseok còn bao gồm thẻ quà tặng, voucher mua sắm, hoặc các sản phẩm công nghệ nhỏ.

Xem thêm:

+ Hàn Quốc Ăn Tết Nào? Khám Phá Văn Hóa Đón Năm ? 

+ Sim Hàn Quốc 4 Ngày: Giải Pháp Cho Chuyến Du Lịch Ngắn Hạn ?

5. Các Trò Chơi Và Hoạt Động Giải Trí Trong Dịp Chuseok

5.1. Ganggangsullae (강강술래) – Múa Vòng Tròn Dưới Ánh Trăng

Ganggangsullae là điệu múa tập thể nổi tiếng nhất của phụ nữ Hàn Quốc trong dịp Chuseok, đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.

Nguồn gốc:

• Bắt nguồn từ vùng ven biển phía Nam Hàn Quốc (Jeolla-do).

• Có từ thời xa xưa, gắn liền với nghi lễ cầu mùa màng bội thu và xua đuổi tà ma.

• Trong lịch sử, điệu múa này còn được sử dụng như một chiến thuật quân sự: phụ nữ mặc Hanbok, tay cầm đuốc múa vòng tròn trên núi để khiến quân địch tưởng nhầm quân đội đông đảo.

Cách thức:

• Phụ nữ mặc Hanbok, nắm tay nhau tạo thành vòng tròn lớn dưới ánh trăng rằm.

• Vừa múa vừa hát theo nhịp điệu “ganggangsullae” (một âm thanh vui tươi, rộn ràng).

• Vòng tròn chậm rãi, rồi nhanh dần, kết hợp với những động tác uyển chuyển.

• Người dẫn đầu (thường là phụ nữ lớn tuổi nhất hoặc có giọng hát hay nhất) hát từng đoạn, mọi người hát theo điệp khúc.

Ý nghĩa: Tượng trưng cho sự đoàn kết, gắn bó và sức mạnh cộng đồng.

5.2. Ssireum (씨름) – Đấu Vật Truyền Thống Hàn Quốc

Ssireum là môn đấu vật truyền thống, thường được tổ chức trong các dịp lễ hội lớn như Chuseok.

Luật chơi:

• Hai đô vật đối mặt, mỗi người quấn một dải vải (satba) quanh eo và đùi.

• Nắm lấy dải vải của đối phương, cố gắng làm cho bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể đối phương (trừ bàn chân) chạm đất.

• Trận đấu kết thúc khi một người bị hạ.

Không khí: Các giải đấu ssireum thường thu hút đông đảo khán giả cổ vũ nhiệt tình. Người chiến thắng thường được thưởng một con bò (biểu tượng của sức mạnh và sự sung túc) và được cả làng tôn vinh.

CÔNG TY CỔ PHẦN CUNG ỨNG NHÂN LỰC HQBT

Địa chỉ: 18 P. Miếu Đầm, Mễ Trì, Nam Từ Liêm, Hà Nội

Email: hqbt.info@gmail.com

Hotline: 0911920353

Tiktok: Hàn Quốc biết tuốt